Według wyników badania przeprowadzonego przez Polski Związek Producentów Sprzętu Oświetleniowego w 2017 r. aż 7 na 16 typów przebadanych opraw nie spełniło wymagań normy regulującej zdolność do poprawnej pracy w określonym środowisku elektromagnetycznym. To tylko jedna z wielu nieprawidłowości, jakich dopatrzył się Pol-lighting. Żywotność, wskaźnik CRI czy współczynnik olśnienia UGR to kluczowe parametry określające jakość nowoczesnego oświetlenia LED. Co jeszcze powinno znaleźć się pod lupą przyszłego inwestora?

Czy więcej oznacza lepiej?

Jednym z pierwszych, kluczowych parametrów opraw LED jest ich żywotność. Odnosi się ona przede wszystkim do długości (podawanej w godzinach) pracy urządzeń. Ich trwałość zmniejsza się podczas eksploatacji, poprzez obniżanie strumienia świetlnego. Bardzo często parametr ten jest podawany w formie liczebnika, który nie zawsze jest zgodny z faktycznym działaniem diody LED. Prawidłowy zapis parametru żywotności powinien uwzględniać współczynnik L (określa strumień, jaki pozostaje po deklarowanym okresie w stosunku do nowego produktu) oraz B (odsetek diod LED, które po deklarowanym okresie nie emitują oferowanego strumienia). Jeżeli wybrany produkt charakteryzuje się pracą na poziomie 100 000 h, a na etykiecie nie znajdujemy podanych współczynników L i B, to nie jesteśmy w stanie określić, po jakim czasie zmniejszy się wartość jego strumienia, a oprawa zacznie tracić swoje właściwości.

Brak współczynnika L i B na opakowaniach opraw jest powszechny dla tańszych zamienników, które obecnie zalewają polski rynek. Często spotykamy się z realizacjami, podczas których przedsiębiorca nie chce inwestować w technologię LED, ponieważ podczas przeprowadzanych poprzednich modernizacji, zostały zaoferowane mu gorszej jakości produkty, które nie spełniły oczekiwań i nie pracowały zadowalająco przez deklarowany przez producenta okres czasu – zauważa Michał Jastrzębski, dyrektor techniczny z firmy Beghelli-Polska.

Obowiązek podawania współczynnika L i B na opakowaniach produktów LED nie jest regulowany prawnie. Jednak renomowani producenci oświetlenia w trosce o jakość oferowanych rozwiązań oprócz żywotności umieszczają także informacje dotyczące zjawiska obniżania strumienia świetlnego w miarę upływu czasu eksploatacji.

Barwa jest także ważna

Odpowiednia wartość współczynnika CRI umożliwia sprawniejsze odróżnianie produktów

W obiektach produkcyjnych, magazynach czy sortowaniach oświetlenie pełni szczególnie ważną rolę. Przede wszystkim umożliwia pracownikom produkcji odróżnienie i sklasyfikowanie wytwarzanych produktów np. ram okiennych czy drzwi. Często proces ten odbywa się nie tylko na podstawie etykiety czy różnego kształtu, ale także koloru.

Wskaźnik oddawania barw CRI mówi nam o tym, jaki procent kolorów widzianych w danym świetle, jest oddawany w sposób naturalny. Wśród naszych klientów znajdują się przedstawiciele fabryk np. drzwi czy okien. Chociaż są to większości zautomatyzowane przedsiębiorstwa, niektóre z procesów produkcyjnych nadal obsługiwane są przez osoby fizyczne. Do ich zadań należy m.in. odpowiednie znakowanie produktów na podstawie koloru czy materiału. W przypadku źle dobranego oświetlenia o niskim współczynniku CRI może okazać się, że znalezienie różnicy pomiędzy jednym odcieniem kolorystycznym danego elementu, a innym staje się po prostu niemożliwe. Takie błędy skutkują dużymi stratami dla firm, które muszą wymieniać produkty i na nowo je znakować, tracąc przy tym zaufanie swoich klientów. Chociaż normy (PN-EN 12464-1:2012) jasno określają, że współczynnik CRI w obiektach użyteczności publicznej i w większości obiektów przemysłowych musi być wyższy niż 80, często nie są one przestrzegane. Wynika to przede wszystkim ze stosowania tańszych, nieautoryzowanych zamienników opraw, które na etapie badań i produkcji nie były poddawane odpowiednim kontrolom – tłumaczy Michał Jastrzębski.

Produkty oświetlane źródłem światła o niskim wskaźniku oddawania barw mogą zniekształcać kolor, więc ten uzyskany może znacznie różnić się od rzeczywistego (widocznego w świetle dziennym).

Bezpieczne oświetlenie LED

Oświetlenie zapewnia nie tylko odpowiednie warunki do pracy, ale także dba o bezpieczeństwo wszystkich pracowników, szczególnie w sektorze przemysłowym, w którym odbywa się praca ciężkich maszyn, wózków widłowych czy suwnic i dźwigów.

Wybierając oświetlenie do obiektów przemysłowych, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę efekt zjawiska stroboskopowego, który jest szczególnie niebezpieczny w miejscach pracy wózków widłowych. Powoduje bowiem złudzenie spowolnienia lub zatrzymania elementu będącego w ruchu. Z takim efektem zmagano się szczególnie podczas wykorzystywania przestarzałych już opraw świetlówkowych. Chociaż w założeniu stosowanie lamp LED powinno eliminować ryzyko powstawia takiego zjawiska, występuje ono bardzo często wśród tańszych zamienników, w których nie jest zachowany ciągły strumień światła. Aby mieć pewność, że wybrane przez nas oprawy będą niezawodne i nie przyczynią się do powstawania efektu stroboskopowego, zwracajmy uwagę na migotanie danej oprawy. Poniżej 20% będzie ono niezauważalne dla oka – wyjaśnia Michał Jastrzębski.

Jednym z parametrów opraw LED, który również wpływa na bezpieczeństwo oraz komfort pracowników, jest współczynnik olśnienia UGR. Zgodnie z normą PN-EN 12464-1:2012 nie może on przekraczać wartości 24 w sektorze przemysłowym. Im większy współczynnik, tym większy blask od oprawy i dyskomfort pracowników.

– Olśnienie przykre ma szczególny wpływ na miejsca wysokiego składowania. Jeżeli hala magazynowa jest wysoka, a regały sięgają jej sufitu, do zadań pracowników należy składowanie towaru również na najwyższych segmentach. Podnoszenie wzroku w górę, który spotyka się z intensywnym i rażącym strumieniem światła, może spowodować chwilowe oślepienie i utratę kontroli nad obsługiwanym urządzeniem czy pojazdem. Ponadto w takich warunkach nasz wzrok się szybciej męczy, zaczynamy odczuwać rozdrażnienie. To wszystko prowadzi do ogólnego niezadowolenia pracowników – podkreśla Jastrzębski.

Żywotność źródeł światła LED jest znacznie większa niż innych form oświetlania przestrzeni. Ponadto nowoczesne oprawy LED są w pełni energooszczędne, a dzięki dedykowanym systemom zarządzającym mogą być także zautomatyzowane i dostosowane do warunków pracy w każdym przedsiębiorstwie. Jednak żeby spełniały swoje funkcje przez wiele lat, należy wybierać produkty od sprawdzonych dostawców i producentów, którzy rzetelnie przekazują wartości kluczowych parametrów, a także zapewniają długoletnią gwarancję oraz ewentualny serwis.

Źródło: Beghelli