Zgodnie z danymi Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego w segmencie olejów dla przemysłu największy udział mają oleje i smary do układów hydraulicznych (ok. 36% udziału rynkowego), smary i płyny obróbkowe (8,5%), plastyczne (7,9%) oraz przekładniowe (6,9%). Wybór konkretnego rodzaju oleju przemysłowego uwarunkowany jest najczęściej jego przeznaczeniem, jednak szeroka oferta rynkowa powinna zmuszać do przynajmniej chwilowej analizy dostępnych produktów.

Nie tylko dokumentacja

W większości maszyn i urządzeń producent określa wymagane parametry środka smarnego, podając np. zalecaną minimalną klasę jakości, lepkość kinematyczną, temperaturę utraty płynności czy klasę czystości, biorąc przy tym pod uwagę warunki pracy, specyfikację urządzenia lub układu, a czasem i położenie geograficzne, w którym będzie eksploatowane urządzenie.

Niemniej jednak nie powinno się ograniczać przy doborze środka smarnego wyłącznie do dokumentacji techniczno-ruchowej, gdyż często urządzenie wykorzystywane jest w bardzo specyficznych warunkach, które nie zostały wzięte pod uwagę, jak np. skrajnie wysoka i niska temperatura pracy, duża wilgotność czy zanieczyszczenie środowiska, w którym pracuje – tłumaczy dr inż. Tadeusz Hładki, dyrektor ds. przemysłowych środków smarnych Fuchs Oil. – Przy doborze środka smarnego należy również wziąć pod uwagę rocznik urządzenia, stan techniczny, natężenie pracy oraz przewidywane postoje. Także w normach branżowych ściśle określone są zakresy parametrów fizyko-chemicznych, jakie musi spełnić środek smarny, dzięki czemu dodatkowo ułatwiają jego dobór. Przykładowo dla olejów hydraulicznych wymagania określają normy DIN 51524 oraz ISO 11158, dla turbinowych – ISO 12925-1 CKD/CKS/CKT, a dla olejów sprężarkowych powietrza – DIN 51506.

Elżbieta Migdał, kierownik produktu w Dziale Badań i Rozwoju Orlen Oil, zwraca uwagę na to, że spełnienie wymagań technicznych nie jest jedynym czynnikiem decydującym o wyborze produktu smarnego. Użytkownik maszyny bierze pod uwagę również cenę, rozpoznawalność marki oraz to, czy produkt sprawdził się wcześniej w eksploatacji, uwzględnia też jego ewentualne nowe właściwości.

Z kolei w przypadku doboru środków smarnych do obróbki powierzchniowej ważną rolę odgrywają rodzaj obrabianego materiału, narzędzia i stosowane w nich powłoki, sposób aplikacji oraz wymagania dotyczące późniejszego czyszczenia obrabianej powierzchni i jakości obrabianego elementu.

Branża olejowa przed dużymi wyzwaniami

Coraz większe wymagania w zakresie wydajności pracy maszyn i urządzeń oraz ich żywotności, a także bardziej rygorystyczne normy dotyczące m.in. ochrony środowiska czy też zdrowia człowieka wymuszają na producentach olejów przemysłowych wprowadzanie zmian w oferowanych produktach. Ponadto muszą się oni zmierzyć z nowymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi, które prowadzą m.in. do obniżenia masy maszyn przemysłowych, obniżenia hałasu, zwiększenia sprawności energetycznej, ułatwienia sterowania oraz wzrostu bezawaryjności.

Z tego powodu w układach hydraulicznych pracuje mniej oleju niż dotychczas oraz panują wyższe ciśnienia i temperatury pracy, a olej poddawany jest większym obciążeniom termicznym. Nowoczesne urządzenia, np. układy hydrauliczne, wymagają stosowania olejów najwyższej jakości, tj. olejów mineralnych i syntetycznych, przy czym te pierwsze nadal stanowią większą część rynku – wyjaśnia Przemysław Niedzielski, kierownik produktu w Orlen Oil, i dodaje, że wzrasta też zainteresowanie biodegradowalnymi olejami hydraulicznymi, które znajdują zastosowanie w rezerwatach, parkach narodowych oraz w pobliżu wód powierzchniowych.

Innym ciekawym zjawiskiem w aspekcie zmian rynkowych jest kastomizacja produktu. Orlen Oil coraz częściej opracowuje oleje przemysłowe przeznaczone do specyficznych wymagań danego klienta lub grupy klientów z wybranych branż – dodaje Przemysław Niedzielski.

Na zmiany w konstrukcjach nowoczesnych układów smarnych oraz konieczność sprostania coraz wyższym wymaganiom, które wymuszają na producentach środków smarnych modyfikacje oferowanych produktów, zwraca także uwagę Tadeusz Hładki z Fuchs Oil: – Aktualnie obowiązujące trendy w projektowaniu nowoczesnych układów smarowych zmierzają do obniżenia ich objętości, podwyższenia ciśnienia, wzrostu wartości przepływów, a zmienne obciążenia oraz skrajnie różne temperatury pracy przekładają się na znacznie wyższe obciążenie środków smarnych, a tym samym narażenie ich na przyspieszone procesy degradacji poprzez np. zmienne temperatury lub wyższe ciśnienia pracy.

Outsourcing olejowy

Jednym z istotniejszych trendów w branży olejów dla przemysłu jest obecnie outsourcing zarządzania gospodarką olejową i serwisu w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Odbiorcami tego typu rozwiązań są przeważnie duże przedsiębiorstwa produkcyjne posiadające różnorodny park maszynowy oraz prowadzące wiele procesów produkcyjnych i okołoprodukcyjnych.

- Głównym benefitem są przede wszystkim oszczędności wynikające z kilku czynników: m.in. minimalizacji kosztów magazynowych, usystematyzowania działań związanych z utrzymaniem maszyn, co przekłada się na ich dłuższą żywotność i mniejszą liczbę przestojów, ujednolicenia stosowanych środków smarnych oraz ograniczenia kosztów personalnych – wylicza Jakub Kaszluga, menedżer ds. gospodarki smarowniczej w Fuchs Oil, i dodaje, że jego firma zaobserwowała duży wzrost zainteresowania tego typu usługami w tym roku.

Wyraźny trend wzrostowy w zakresie kompleksowej obsługi gospodarki olejowej zauważa również Jacek Bialik, kierownik w Dziale Serwisu Olejowego OrlenOil. Przedsiębiorstwa coraz częściej poza samym środkiem smarnym myślą także o profilaktyce oraz bezpieczeństwie pracy urządzeń i dlatego oczekują od dostawcy, aby za produktem szło także wsparcie techniczne i monitoring. – Serwis olejowy to integralna część i jednocześnie wartość dodana oferowana w ramach kompleksowej obsługi klienta, a powierzenie nadzoru nad maszynami profesjonalnemu serwisowi olejowemu może przełożyć się na oszczędności i obniżenie kosztów utrzymania ruchu.

Kompleksowy outsourcing gospodarki smarowniczej (Total Fluid Management) skierowany jest przeważnie do dużych przedsiębiorców. Tam usługa ta może stać się źródłem innowacji, która przyczyni się do zwiększenia efektywności operacyjnej i pozyskania nowych kompetencji.

Natomiast w przypadku mniejszych firm organizowanie stacjonarnej grupy serwisowej może zastąpić współpraca z mobilnym serwisem olejowym – dodaje Jacek Bialik. – Taka opcja umożliwia podniesienie i utrzymanie odpowiednich kwalifikacji własnych pracowników oraz zlecanie wykonania wybranych usług. Systematyczne wizyty mobilnego serwisu pomagają wychwycić ewentualne błędy i poprawiają przepływ informacji.

 WYBRANI PRODUCENCI I DYSTRYBUTORZY ŚRODKÓW SMARNYCH

WYBRANI PRODUCENCI I DYSTRYBUTORZY ŚRODKÓW SMARNYCH